Lenzen bij albinisme

Albinisme en de werking van de iris

De pupil — het zwarte midden van het oog — regelt hoeveel licht het oog binnenkomt. De pupil is omgeven door de iris, het gekleurde deel van het oog. De achterzijde van de iris is voorzien van een gepigmenteerde laag die ervoor zorgt dat licht uitsluitend via de pupil het oog kan binnenkomen.

Overdag, bij veel licht, is de pupil klein: zo wordt precies de juiste hoeveelheid licht toegelaten voor optimale bescherming en het beste zichtresultaat. 's Nachts en bij weinig licht wordt de pupil groter zodat er meer licht het oog binnenkomt. De pupil fungeert als irisdiafragma dat het retinale adaptatieniveau regelt. Zonder dit diafragma is vrijwel iedere lichtbron verblindend — zowel overdag als 's avonds.

Bij een albino-oog is dit pigment geheel of gedeeltelijk verdwenen. De iris is daardoor diafaan geworden — lichtdoorlatend. De grote hoeveelheid licht die door de iris heen valt verblindt het oog snel. Het dragen van een donkere zonnebril is dan noodzakelijk. Bovendien gaat albinisme zeer vaak gepaard met nystagmus (onwillekeurige, ritmische oogbewegingen) — een directe relatie die behandeling met contactlenzen nog waardevoller maakt.

Albinisme is vrijwel altijd autosomaal recessief overerfelijk.

Meer oorzaken van irispigmentverlies

Albinisme is niet de enige oorzaak van pigmentverlies in de iris. Door de bouw van het oog kunnen vezels die verbonden zijn aan de ooglens wrijven tegen de achterzijde van de iris. Op langere termijn kan de pigmentlaag hierdoor gedeeltelijk dunner worden en lichtdoorlatend raken. Dit veroorzaakt strooilicht, wat leidt tot meer storend (zon)licht in het oog en verminderd zicht overdag.

Dit pigmentverlies komt vaker voor bij mensen met een hoge bijziendheid (myopie). Het losgelaten pigment kan bovendien de afvoerkanaaltjes van het oogvocht gedeeltelijk verstoppen, waardoor de oogdruk langzaam kan oplopen — bekend als het pigment dispersie syndroom of pseudoexfoliatie syndroom. Een optometrist kan dit met behulp van een biomicroscoop eenvoudig vaststellen.

In al deze gevallen — of het nu gaat om albinisme, pigment dispersie of ander pigmentverlies — biedt een gekleurde contactlens met kunstmatige iris een effectieve oplossing om de lichtinval te beperken en het zicht te verbeteren.

Lenzen bij albinisme: irisprintlens en handgeschilderde lens

Het albino-oog kan met een gekleurde contactlens van een kunstmatige iris worden voorzien. Er zijn twee uitvoeringsvormen:

Irisprintlens
Een zachte contactlens met een computergestuurde dot-matrix iriskleur. De iris is volledig lichtdicht; de pupilopening is transparant of donker gekleurd. De voorzijde heeft een zeer natuurlijk ogende iristekening. Leverbaar met en zonder sterkte, in meerdere standaardkleuren. JGK heeft diverse irisprintlenzen direct op voorraad in Hurdegaryp — bij acute situaties is dit de snelste oplossing.

Handbeschilderde contactlens
Volledig op maat gemaakt, afgestemd op de kleur en tekening van het andere oog. Maximale individuele aanpasbaarheid in kleur, irisdiameter en pupilpositie. Ook beschikbaar voor het gehele oogwit (sclera) bij ernstige verkleuring. Levertijd ca. 5–8 weken.

Beide lenstypen geven een betere gezichtsscherpte en forse lichtdemping. Daarnaast heeft het dragen van aangepaste lenzen een gunstige invloed op het dempen van de oogbewegingen bij nystagmus — een dubbel voordeel dat voor albinisme-patiënten bijzonder waardevol is. Meer informatie op de pagina nystagmus.

Vergoeding en aanpassing bij JGK

Lenzen bij albinisme worden vrijwel altijd op medische indicatie geleverd. De kosten worden op medische indicatie van de oogarts geheel of gedeeltelijk vergoed door de zorgverzekeraar. JGK heeft overeenkomsten met alle grote zorgverzekeraars en verzorgt de declaratie voor u.

In het optometrisch centrum van JGK in Hurdegaryp zijn diverse irisprintlenzen direct op voorraad. Voor handbeschilderde lenzen op maat wordt het volledige traject — van meting en fotografie tot productie en aanpassing — bij JGK uitgevoerd.

Wilt u meer weten over lenzen bij albinisme of andere toepassingen? Neem gerust contact op of maak een afspraak voor een vrijblijvende screening.