Occluderlens

Wat is een occluderlens?

Een occluderende zachte contactlens is een type lens die het zicht volledig blokkeert voor licht — meestal gebruikt voor medische doeleinden. De lens bedekt de hele iris en blokkeert licht dat de oogstructuren kan verstoren. De grootte varieert van 14,0 mm (meest gebruikelijk) tot ca. 18,0 mm. De lens is volledig zwart en werkt qua effect als een zwart ooglapje — maar is comfortabeler en cosmetisch minder opvallend.

Occluderlenzen zijn ontworpen om licht te blokkeren en kunnen de genezing van bepaalde oogziekten bevorderen door het oog af te schermen van externe prikkels. Bij storend dubbelzien verbetert een occluderlens het comfort aanzienlijk. De lens kan ook helpen bij het verminderen van lichtgevoeligheid bij aandoeningen zoals uveïtis of andere oogirritaties.

Indicaties:
• Amblyopie (lui oog) — occlusie van het dominante oog om het zwakkere oog te stimuleren
• Nystagmus — vermindering van onwillekeurige oogbewegingen
• Diplopia (dubbelzien) — na strabisme, hersenletsel of oogoperatie
• Uveïtis en andere oogirritaties — lichtgevoeligheid verminderen
• Iris-defecten — bij aniridea, traumatische irisbeschadiging of afwezige iris
• Cosmetisch — bij een blind of ontsierend oog dat niet operatief behandeld kan worden

Zwarte pupil contactlens

Bij overgevoeligheid voor licht (fotofobie) of storende beeldvertekeningen kan een occluderende lens het netvlies afschermen. Hierbij is alleen het deel van de pupil zwart gemaakt, terwijl de iris zichtbaar blijft. Dit is mogelijk in zowel zachte als vormstabiele harde lenzen — inclusief grote uitvoeringen zoals corneale lenzen, mini-scleralenzen of full scleralenzen.

De zwarte pupilopening is beschikbaar in diverse diameters (3–10 mm standaard). Bij storend dubbelzien kan een kleine bedekking van de pupilopening al voldoende zijn om het storende beeld uit te wissen, terwijl het perifere gezichtsveld intact blijft. Ook bij leukocorie (witte pupil) biedt een zwarte pupilopening een effectieve cosmetische oplossing.

Bij overgevoeligheid voor licht bij macula degeneratie, cataract, glaucoom of retinitis pigmentosa kunnen filterlenzen met een specifieke golflengte (ca. 511–550 nm) eveneens een oplossing bieden.

Pinhole contactlens

Een pinhole contactlens is een volledig occluderende lens met één kleine opening van 1,5–5 mm (standaard 3,5 mm). Deze opening schakelt refractiefouten van het oog uit: het licht valt uit één richting op het netvlies, waardoor verstrooiing wordt geëlimineerd. Dit resulteert in een grotere scherptediepte en helderder zicht door vermindering van lagere en hogere orde aberraties.

Toepassingen:
• Grote sterkteverschillen tussen rechter- en linkeroog
• Onregelmatig astigmatisme
• Nachtzichtstoornissen — halo's en schitteringen verminderen
• Presbyopie — de pinhole vervangt op vernuftige wijze de leesbril
• Sterktebepaling bij onregelmatige oogoppervlakken
• Aantonen van sferische aberraties

Let op: het dragen van een pinhole contactlens is niet geschikt en niet toegestaan bij het besturen van een voertuig — de kleine opening beperkt het gezichtsveld. Aanpassing vereist zorgvuldige begeleiding door de optometrist.

Segmentlenzen (partiële occlusie)

Segmentlenzen blokkeren slechts een deel van de iris — niet het volledige oog. Dit is nuttig bij verlies van iriskleur of -pigment door een oogoperatie, iridotomie of andere oorzaak. Met een segmentlens kan een bepaald deel van de iris worden afgedekt, terwijl de rest van het gezichtsveld vrij blijft.

In de meest eenvoudige uitvoering zijn deze lenzen zwart of donker, maar zodra de juiste lensgegevens bekend zijn kan de lens ook in de kleur van het oog worden uitgevoerd — voor een natuurlijk resultaat. In overleg met de oogarts komen patiënten voor deze lenzen vaak in aanmerking voor vergoeding door de zorgverzekeraar.

Uitvoeringen en aanpassing

Occluderlenzen zijn beschikbaar in een ruime variatie:

• Volledig zwarte zachte lens (dag- of maandlens) — diameter 14,0–18,0 mm
• Zwarte pupil op zachte of harde lens — pupildiameter 3–10 mm
• Pinhole lens — opening 1,5–5 mm, standaard 3,5 mm
• Segmentlens — partiële afdekking van de iris
• Transparante lens met alleen zwarte pupilafdekking — bijv. bij witte pupil
• Met of zonder correctieve sterkte leverbaar
• Op maat in vrijwel elke diameter en uitvoering

Overweegt u een occluderlens? Bespreek dit altijd eerst met uw arts of optometrist. De juiste maten en afmetingen van zowel het oog als de lens worden zorgvuldig vastgesteld. JGK past occluderlenzen op afspraak aan in Hurdegaryp. Een selectie is ook beschikbaar via Lenshouse.nl →